Открыть главное меню

Олан туйПравить

Георгий Микушев чужис Перым губерняысь Кунгур карын 1898 вося ода-кора тӧлысь 11 (24)-ӧд лунӧ. Сылӧн бать-мамыс — комияс, Коми республикаын чужлӧмаяс. Батьыс — Николай Фалалеевич Микушев — вӧлӧма матросӧн; мамыс — Парасковья Андреевна — чужӧма Усть-Сысольскын, уджавлӧма кӧлуй мыськалысьӧн. Г.Н. Микушевлӧн Константин вокыс вӧлі велӧдысьӧн, коми мойдъяс чукӧртысьӧн. Георгий Николаевичлӧн племянникыс — коми фольклор да литература нималана туялысь, филологияса доктор А.К. Микушев.

Медводдза мирӧвӧй тыш да Гражданскӧй тышПравить

1916 вося лӧддза-номъя тӧлысьын Кунгур карын реальнӧй училишӧ помалӧм бӧрын лои юнкерӧн Москваса Алексеевскӧй военнӧй училишӧын. 1917 во пансигӧн прапоршикӧн мӧдӧдӧма 147-ӧд запаснӧй пехотнӧй полкӧ. Сійӧ жӧ вося моз тӧлысьын пуктӧма 499-ӧд пехотнӧй полкысь ротаса командирӧн. Бура веськӧдлӧмысь да повтӧмлунысь сылы сетӧма подпоручик званньӧ.

1918 вося тӧвшӧр тӧлысьӧ воис Кунгур карӧ. Уджаліс кывкутысь секретарӧн «Голос Кунгурского Совета» карса газетын. Моз тӧлысь 3-ӧд лунӧ ас кӧсйӧмӧн пырис Гӧрд армияӧ — сійӧс индӧма торъя ротаса командирӧн, а 1919 вося тӧвшӧр тӧлысьсянь — 30-ӧд стрелкӧвӧй дивизияысь 1-дза Гӧрдуфаса бригадалӧн оперативнӧй юкӧнса начальникӧн.

Войнаяс костынПравить

СССР-ын Гражданскӧй тыш помасьӧм бӧрын вӧлі командир да штабса должносьтъясын. Службаысь орӧдчытӧг помаліс Военнӧй академия. Чапаев нима 25-ӧд дивизияса 75-ӧд (бӧртиджык 263-ӧд) стрелкӧвӧй полкӧн веськӧдлігӧн петкӧдіс полксӧ дивизияас медбуръяс лыдӧ.

1939 вося моз тӧлысьӧ комбриг Г.Н. Микушевӧс индӧма 41-ӧд стрелкӧвӧй дивизияса командирӧн. 1940 вося лӧддза-номъя тӧлысьӧ сылы сетӧма генерал-майор званньӧ.

1941 вося лӧддза-номъя тӧлысьӧ Микушев тшӧктіс часьтса командиръясыслы сборъяс да полигонъяс вылысь вайны став салдатсӧ да техникасӧ лагерӧ. Лӧддза-номъя тӧлысь 21-ӧд лунӧ, субӧтаӧ, частьса став лагерыс вӧлі лагерас нин. Дивизиялы тшӧктӧма дасьтысьны тыш кежлӧ.

Айму вӧсна Ыджыд тышПравить

 
Микушевлӧн гуыс Киевын Лукъянов нима военнӧй шойнаын

Айму вӧсна Ыджыд тышлӧн медводдза лунъясӧ 41-ӧд дивизиялы паныд немечьяс шыбитісны «Лунввыв» чукӧрлӧн 5 пехотнӧй дивизия; на бӧрся вӧлі мунӧ армияса 14-ӧд моторизованнӧй корпус, кытчӧ пырисны бӧрйӧм войскаяс: СС-лӧн «Лейбштандарт СС Адольф Гитлер» нима 1-дза танкӧвӧй дивизия, СС-лӧн «Викинг» нима 5-ӧд танкӧвӧй дивизия да 9-ӧд танковӧй дивизия.

Г.Н. Микушевӧн веськӧдлӧм улын дивизия сяммис 5 лун чӧж дорйысьны Рава-Русский укрепрайонын да бӧрыньтчис сӧмын сэки, кор найӧс кӧсйисны босьтны кытшӧ. Микушевлӧн дивизия бӧрыньтчис вермытӧмӧн да пӧрадок видзӧмӧн. Сӧветскӧй Союзса маршал Ф.И. Голиков 41-ӧд стрелкӧвӧй дивизиялысь подвигсӧ ӧткодяліс аслас тӧдчанлун сертиыс Брест кар дорйысьяскӧд.[1]

Сэсся 41-ӧд дивизия бура дорйысис Киев кар улын да Еджыд Вичко улын.

Козелец кар улын 1941 вося кӧч тӧлысь 9-ӧд лунӧ Остер ю вомӧн вуджігӧн генерал Микушев ачыс нуӧдіс салдатъясӧс контратакаӧ, но пос вылас вӧлі кувтӧдзыс ранитӧма.[2] Шойыс дыр куйліс пос вылас, кытчӧдз сійӧс пемыд войӧ сэтысь эз петкӧдны.

Гуалӧма Киевын Ботаника садын 1941 вося кӧч тӧлысь 12-ӧд лунӧ; 1966 воын выльысь гуалӧма война дырйи усьӧмаяслӧн шойнаын.

НаградаясПравить

  • «Уджалысь да Крестьяналӧн Гӧрд армиялы XX во» медаль

ПаметьПравить

  • 1968 вося кӧч тӧлысь 10 лунӧ Г.Н. Микушевлысь нимсӧ сетӧма Кунгур карса уличалы.
  • Козелец карын кулан местаас сувтӧдӧма казьталан пас.

ӦшмӧсъясПравить

  • [1] Ануфриев А. Железный комдив // Книга Памяти Республики Коми. — Сыктывкар, 1996. — Т. 4. — С. 361.
  • Варзаков В.Н. Железный комдив. — Пермь: Перм. кн. изд-во, 1968. — 147 с.

ЫстӧдъясПравить

  1. Ануфриев А. Железный комдив // Книга Памяти Республики Коми. — Сыктывкар, 1996. — Т. 4. — С. 361.
  2. Александров А. Микушев Георгий Николаевич // Республика Коми. Энциклопедия. — Сыктывкар: Коми книжное издательство, 1999. — Т.2. — С.279.