Открыть главное меню

Одинцов Александр Иванович (19181995) — СССР кадӧ военнӧй разведкаын уджалысь, генерал-полковник. Дзик ӧти коми генерал, кодлы сетӧма ӧтпыр нёль Гӧрд Дӧрапас орден.

Олан туйПравить

Чужӧма 1918 вося ода-кора тӧлысь 13-ӧд лунӧ крестьянин семьяын Емдін районса Семуков грездын. 1936 воын Емдінса педагогика училишӧ помалӧм бӧрын уджалӧма комсомолса райкомын. 1938 восянь Сӧветскӧй армияын. 1939 воын помалӧма Энгельс нима Ленинградса военнӧ-политическӧй училишӧ. Сійӧс мӧдӧдӧмаӧсь советскӧ-финляндскӧй тыш вылӧ, кӧні чорыда ранитчӧма. 19391940 воясӧ вӧлӧма стрелковӧй ротаса политрукӧн, стрелковӧй батальонса комиссарӧн. Повтӧмлун петкӧдлӧмысь сійӧс наградитӧма Гӧрд Дӧрапас орденӧн.

1941 восянь Айму вӧсна Ыджыд тышын. 1941-ӧд вося моз тӧлысь 19-ӧд лунсянь политрук А.И. Одинцов вӧлӧма Рытыв фронт штаблӧн Разведотделын торъя назначенияса отрядысь (отряда особого назначения) военкомӧн. 1942 вося моз тӧлысьсянь А.И. Одинцов вськӧдлӧм улын котыр тышкасьӧма немеч тылын Смоленск гӧгӧрын да Беларусьын. 1943 восянь А.И. Одинцов майоралӧма Рытыв фронт штабса Разведывательнӧй отделын, сэсся командиралӧма вӧрӧглӧн тылын оперативнӧй разведывательнӧй шӧринын (спецназлӧн торъя разведывательнӧй бригада). Пуктӧма ыджыд пай «Багратион» стратегическӧй операция нуӧдӧмӧ.

Айму вӧсна Ыджыд тыш бӧрын А.И. Одинцов помалӧма М.В. Фрунзе нима Военнӧй академия (1948) да СССР-са Вооружоннӧй вынъяслысь Генеральнӧй штабса академия (1956). 19481968 воясӧ веськӧдлӧма стрелковӧй батальонӧн да полкӧн, механизированнӧй да танкӧвӧй дивизияясӧн, корпусӧн. 19681973 воясын вӧлӧма сухопутнӧй войскаяслӧн Медшӧр штабын управленньӧса начальникӧн.

1986 восянь отставкаын. Олӧма Москваын.

А.И. Одинцов кулӧма 1995-ӧд вося тӧвшӧр тӧлысь 9-ӧд лунӧ Москваын, гуалӧма Лефортово шойнаын.

Общественнӧй уджПравить

19731986 воясын вӧлӧма ДОСААФ Шӧр комитетын веськӧдлысьӧс медводдза вежысьӧн. Бӧръя воясас уджалӧма войнаса ветеранъяслӧн Россияса комитетын веськӧдлысьӧс вежысьӧн.

НаградаясПравить

НебӧгъясПравить

  • Немеркнущее зарево. — М., 1982.
  • Непокоренная Березина. — М., 1985.

ПаметьПравить

ӦшмӧсъясПравить

ЫстӧдъясПравить