Открыть главное меню

Туркин Константин Иванович

коми гижысь, вуджӧдчысь

Олан туйПравить

Константин Туркин чужӧма Вӧлӧгда губерняысь Усть-Сысольск уездса Лыатыын (ӧні — Емдін районса Лыаты грезд) 1902 вося лӧддза-номъя тӧлысь 14-ӧд лунӧ. Быдмӧма гӧль кресьттянин семьяын.

Помалӧма начальнӧй школада Емдінса вылыс начальнӧй училишӧ. Усть-Сысольскса педагогика техникум помалӧм бӧрын сійӧс мӧдӧдісны велӧдысьӧн Мокчойса II тшупӧда школаӧ.

Бура паныдалӧма Октябрса революцию. 1918 вося рака тӧлысьӧ пырӧма уджавны От вӧлӧсьтса военкоматӧ. Гражданскӧй война дырйи тышкасьӧма М. Торлоповлӧн партизан котырын. Вӧрӧгӧс вермӧм бӧрын уджалӧма Отса военкоматын.

1926 воын сійӧс босьтӧны армияӧ. 19291931 воясӧ велӧдчӧма Ленинградын А.И. Герцен нима пединститутын.

1937 воын сійӧс мыжтӧг мыждісны асшӧр Коми государство лӧсьӧдны кӧсйӧмысь да контрреволюционнӧй уджысь. Реабилитируйтісны 1990 воын. 1939 воын мунӧма армияӧ. Дорйӧма Айму вӧсна Ыджыд тыш дырйи чужан му. Война бӧрын уджалӧма педучилишӧын военрукӧн, Коми небӧг лэдзанінын редакторӧн.

Кулӧма 1971 вося моз тӧлысь 23-ӧд лунӧ.

Туясян уджПравить

Ленинградса пединститутын велӧдчигӧн йӧзӧдӧма коми школаса 3 да 4 классъяслы историяысь да обществоведениеысь учебникъяс.

1931 воын йӧзӧдӧма история да обществоведениеысь «Важ йöзлöн оланног» небӧг. Сёрӧнджык гижӧма коми школаяслы роч кывйысь учебник.

Коми туялан институтын уджалігӧн дасьтӧма коми терминология, кыв гижанног.

Гижан уджПравить

1954 вося тӧвшӧр тӧлысьын пырӧма СССР-са гижысь котырӧ кыдзи вуджӧдчысь. Комиӧдӧма роч художествоа литература.

Гижӧма челядьлы лыддьӧм вылӧ некымын прозаа гижӧд (повесьтъяс да висьтъяс).

Редактируйтӧма челядь литература.

Коми Республикаса национальнӧй архивым эм К.И. Туркинлӧн ас фонд (Ф.1375, 39 ед.хр.)[1]

НебӧгъясПравить

ӦшмӧсъясПравить

  • Полещиков В.М. Константин Туркин (1902—1971) // Полещиков В.М. Репрессированные литераторы. — Сыктывкар, 2008. — С. 590—594.
  • Туркин Константин Иванович // Российские исследователи коми языка: биобиблиографический указатель / Нац. б-ка Респ. Коми. — Сыктывкар, 2007. — С. 375—376.
  • Костромина И.Н. Туркин Константин Иванович // Связь времён. — Сыктывкар, 2000. — С. 404.
  • Мартынов В.И. Туркин Константин Иванович // Литераторы земли Коми. — Сыктывкар, 2000. — С. 192—193.
  • Туркин А.И. Туркин Константин Иванович // Коми язык: энциклопедия. — М., 1998. — С. 498—499.

ЫстӧдъясПравить